• ဝက်ခြံက ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် မညီမညာဖြစ်နေတဲ့ လက္ခဏာတွေထဲက တစ်ခုပါ။
• SIBO က ဝက်ခြံနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်း ကို ဖြစ်စေနိုင်တယ်။
• SIBO ကို အာနိသင်ဆေးနဲ့ ကုသပေးရင် ဝက်ခြံရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ လျော့နည်းစေနိုင်တယ်။

အဆီများတဲ့ အစားအစာ တစ်ခုခု စားပြီးတာနဲ့ သင့်အရေပြားက ဝက်ခြံ ထရန် သွားတယ်လို့ သတိထားမိဖူးပါသလား။ ဒါမဟုတ် ဝက်ခြံကုသဖို့ နည်းလမ်းခွဲတိုင်း လုပ်ကြည့်ပြီး သုံးကြည့်ပြီး ရလဒ်မရဘူးလို့ ခံစားရလား။ သင့်ဝက်ခြံရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက သင့်လည်ပင်းအူအတွင်းမှာပဲ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ SIBO ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေမှာတော့ ဘက်တီးရီးယား တွေအလွန်အလွန်များလာပြီး ကျစ်လစ်တဲ့ အစာအိမ်အူလေးထဲမှာ နေထိုင်သွားပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် သုတ်လက်အူရှည်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပြသနာတွေ ဘဲမက အရေပြားရောဂါတွေ၊ အထူးသဖြင့် ဝက်ခြံနဲ့လည်း ဆက်နွယ်နေပါတယ်။ ဝမ်းအူစနစ် လုံခြုံမှု ပျက်သွားရင် ရောင်ရမ်းခြင်းနဲ့ ဟော်မုန်း လိုင်းလျောမှု မညီမညာခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ဝက်ခြံ ပေါက်သွားစေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မပူပါနဲ့။ SIBO ကို ကုသနိုင်ဖို့နဲ့ သင့်အရေပြား ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်လာစေဖို့ လုပ်ရာများ ရှိနေပါတယ်။ ကျစ်လစ်အူလေး ဘက်တီးရီးယားသန်းခြောက်ကျော် မြှုတ်တက်ခြင်း (SIBO) နဲ့ ဝက်ခြံတွေဟာ ဆက်နွယ်နေပြီးဖြစ်လို့ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ သင့်အရေပြားကို အတွင်းထဲကနေ စပြီး သန့်စင်ရှင်းလင်း လာအောင် ဘယ်လိုလုပ်နိုင်မလဲဆိုတာ ပြသပေးသွားပါမယ်။

SIBO ဆိုတာဘာလဲ?

ကျစ်လစ်အူလေး ဘက်တီးရီးယား သန်းခြောက်ကျော် မြှုတ်တက်ခြင်း (SIBO) လို့ခေါ်တဲ့ အခြေအနေက ကျစ်လစ်အူလေးထဲမှာ ဘက်တီးရီးယား အရေအတွက် မူလအတိုင်းထက် ထင်ရှားစွာ များလွန်းနေခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ သင်စားသုံးတဲ့ အာဟာရဓာတ်အများစုကို ကိုယ်ခန္ဓာက စုပ်ယူတာကလည်း ဒီအူလေးထဲပါ။ ဘက်တီးရီးယား များလွန်းသွားရင် အာဟာရဓာတ်တွေ စုပ်ယူတွေမရတော့လို့ ဝမ်းအူးပူအူယား၊ သည်းခြေ၊ ဝမ်းလျှော၊ ဝမ်းဗိုက်ပူထခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းနဲ့ ဝမ်းဗိုက်အောင့်ခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပေါ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

သုတ်လက်အူရှည်ထဲမှာ သာမန်အတိုင်း နေထိုင်ရမယ့် ဘက်တီးရီးယားတွေ လာပြီး ကျစ်လစ်အူလေးထဲကို ပြောင်းရွေ့သွားတဲ့အခါ ကျစ်လစ်အူလေး ဘက်တီးရီးယား သန်းခြောက်ကျော်မြှုတ်တက်ခြင်း (SIBO) လို့ ခေါ်တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အစာအိမ်အက်ဆစ် ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းခြင်း၊ ကျစ်လစ်အူလေး အလုပ်အကျွေး လှုပ်ရှားမှု မမှန်မကန်ဖြစ်ခြင်းနဲ့ စီလိယက်ရောဂါ၊ ခရွန်ရောဂါ လို ခြေရာခံရက်ရှည် အသားအူအူရှည်ရောဂါတွေဟာ အကြောင်းရင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကျစ်လစ်အူလေးထဲရှိ ဘက်တီးရီးယားတွေက မစုတ်ယူရသေးတဲ့ ကါဘိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကို ဖွမ်းဖြာနေတာကြောင့် ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ပေးပြီး SIBO လက္ခဏာတွေ ပေါ်လာစေပါတယ်။

လူဦးရေ ၁၅% ကောင်းကင်အထိ SIBO ဖြင့် ဒုက္ခရောက်နိုင်ပါတယ်။ ဒိုင်ဘီတပ်၊ စကလီရိုဒါမာနဲ့ သိုင်းရိုက်စရော်မုန်း လျော့နည်းခြင်း (hypothyroidism) လို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ရောဂါအချို့မှာပို အများကြီး တွေ့ရပါတယ်။ အာနိသင်ဆေး ရေရှည်သုံးစွဲဖူးတဲ့ သမိုင်းရှိသူတွေ သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ခွဲစိတ်မှု လတ်လတ်တ လုပ်ပြီးထားသူတွေမှာလည်း အန္တရာယ် ပိုမြင့်တက်နေပါတယ်။

ဝက်ခြံနဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို နားလည်ကြပါစို့

ဝက်ခြံဆိုတာ ဆံရေခေါင်းအုပ်လမ်းကြောင်းထဲမှာ အဆီနဲ့ သေဝေပြား ဆဲလ်တွေ ထောင့်ချောက်မောက်မှု ဖြစ်ရလို့ ဖြစ်ပေါ်တဲ့ အရေပြားရောဂါပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုက်ပိတ်သွားတဲ့အခါ ဘက်တီးရီးယား တွေ များလာနိုင်ပြီး ရောင်ရမ်းလာတာနဲ့ အတူ ဝက်ခြံဂီလ်တွေ၊ အမည်းမှတ်တွေ၊ အဖြူမှတ်တွေ ပေါ်လာစေပါတယ်။ ဝက်ခြံက မျက်နှာပေါ်မှာပဲ မဟုတ်ပဲ ကိုယ်လုံးတစ်လုံးလုံး ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

ဝက်ခြံက ဆယ်လီနွယ်တွေမှာ ပိုသုံးမှူကြီးပေမဲ့ အသက်အရွယ် မရွေး ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲခြင်းတွေ၊ ဖိအားတွေနဲ့ မျိုးရိုးဂေန်းတွေက ဝက်ခြံဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လတ်တလော စမ်းသပ်တွေက ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် အခြေအနေကလည်း ဝက်ခြံ ပေါ်လာမှုမှာ အရေးကြီးတစ်ခု အထားအထား ရှိနေလို့ သက်သေပြနေပါတယ်။

SIBO က ဝက်ခြံဖြစ်စေနိုင်လား? သုတေသနပေါ်အခြေခံထားတဲ့ SIBO နဲ့ ဝက်ခြံ ဆက်နွယ်မှု

လူ့ခန္ဓာထဲမှာ ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် လို့ခေါ်တဲ့ မံှေးနွယ်ကွဲ အစုံအလင် နေထိုင်မှု ရှိပါတယ်။ ဒီသယံဇာတအသေးငယ်တွေက ကျန်းမာရေး အစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုးမှာ အရေးပါစွာ ပါဝင်နေကြပါတယ်။ ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် မညီမညာ ဖြစ်နေတဲ့အခါ ဝက်ခြံအပါအဝင် ကျန်းမာရေး ပြသနာ အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။

သုတေသနတွေက ဝက်ခြံရှိသူတွေနဲ့ ဝက်ခြံမရှိသူတွေရဲ့ ဝမ်းအူ ဘက်တီးရီးယား ဖွဲ့စည်းပုံက မတူကြတာကို တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ဝက်ခြံရှိသူတွေမှာတော့ Staphylococcus aureus လို အန္တရာယ် ပိုများတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေ ပိုများပြီး Bifidobacterium နဲ့ Lactobacillus လို ကောင်းမွန်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေ နည်းသွားတတ်ကြပါတယ် (1)။

SIBO က ဝက်ခြံကို ခြေလှမ်းအနည်းငယ်ပဲ မဟုတ်ပဲ နည်းလမ်း အမျိုးမျိုးနဲ့ သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။ ကျစ်လစ်အူလေးထဲမှာ ဘက်တီးရီးယား များလွန်းသွားရင် အရေပြားက အပါအဝင် အင်္ဂါအပိုင်း အများအပြားမှာ ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တာတစ်ခုပါ။ ဝက်ခြံနဲ့ ရောင်ရမ်းခြင်းက ဆက်နွယ်နေပါတယ် (2)။ ဒုတိယအနေနဲ့ ကျစ်လစ်အူလေး ဘက်တီးရီးယား သန်းခြောက်ကျော်မြှုတ်တက်နေတဲ့ အခြေအနေ (SIBO) ကို Androgen ဟော်မုန်း အနည်းငယ် များလာခြင်းနဲ့ ဆက်နွယ်ပြီး တွေ့ရပါတယ်။ Androgen လို့ခေါ်တဲ့ ဟော်မုန်းအုပ်စုကလည်း ဝက်ခြံဖွံ့ဖြိုးလာမှုနဲ့ ဆက်နွယ်နေပါတယ် (3)။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ SIBO ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာက အာဟာရဓာတ်တွေ စုပ်ယူရတာ လွဲချော်သွားနိုင်လို့ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ် ချို့တဲ့မှုတွေ ဖြစ်လာပြီး အရေပြား ကျန်းမာရေးကို ဆိုးကျိုး သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

SIBO ကို ကုသပေးရင် ဝက်ခြံရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနတစ်စုံက SIBO ကို အာနိသင်ဆေးဖြင့် ကုသပေးလိုက်တဲ့အခါ ဝက်ခြံ အလေးအရှုံးအဆင့်မှာ အရေးပါစွာ ကောင်းမွန်လာမှု တွေ့ရတယ်လို့ ပြန်လည်အစီရင်ခံထားပါတယ် (4)။ SIBO ကို ကုသရာမှာ အာနိသင်ဆေးတွေကို မကြာခဏ သုံးကြပေမဲ့ ဒါတွေက ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် ရဲ့ သေးငယ်တဲ့ ချိန်ခွင်ကို ပြိုကွဲသွားစေနိုင်ပြီး အခြေအနေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။

အစားအစာ ပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ ထိုးဖောက်ကုသဆေးဝါးတွေ သုံးစွဲခြင်းတွေကလည်း SIBO ကို ကုသရာမှာ ထိရောက်စေတတ်ပါတယ်။ အချို့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်အုပ်စုတွေကို ကန့်သတ်ထားရတဲ့ low FODMAP diet ကို လိုက်နာပေးလိုက်ရင် SIBO လက္ခဏာတွေ လျော့နည်းစေနိုင်တယ်ဆိုတာ သုတေသနတွေ အတည်ပြုထားပါတယ် (5)။ သင့်ဝမ်းအူလမ်းကြောင်းမှာ ကျန်းမာလုံခြုံတဲ့ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ သက်ရောက်တဲ့ probiotics နဲ့ prebiotics တွေ ယူသုံးပေးခြင်းလည်း အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။

SIBO ကို ဘယ်လို စမ်းသပ်စစ်ဆေးမလဲ

ကိုယ့်ကိုယ်ကို SIBO ရှိမရှိ ခန့်မှန်းမိရင် အတည်ပြု စမ်းသပ်ဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ SIBO ကို ခွဲခြား စစ်ဆေးရာမှာ သုံးတဲ့ စမ်းသပ်မှုက လေရှုအနံ့ Hydrogen စမ်းသပ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ စမ်းသပ်သူကို တိုက်ရိုက် သောက်သုံးဖို့ ချိုရည်လေး တစ်မျိုး ပေးပြီး အဲ့ဒါကို ကျစ်လစ်အူလေးထဲမှာ ဘက်တီးရီးယားတွေ လိုက်ဖွမ်းပြီး ထုတ်ပေးတဲ့ Hydrogen ဓာတ်ငွေ့ ပမာဏကို တိုင်းတာပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယား အလွန်အကျွံများလာတဲ့အချိန်မှာ Hydrogen ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်သွားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Hydrogen လေရှုစမ်းသပ်မှု မှန်ကန်တက်တယ်လို့ ဆိုတာနဲ့ SIBO ရှိမရှိကို တိကျစွာ ပြောလို့ မရတာကိုတော့ သတ်မှတ်ပြောရမယ်။

SIBO နဲ့ ဝက်ခြံကို ဘယ်လို ကာကွယ်ရမလဲ

ကောင်းသတင်းကတော့ SIBO နဲ့ ဝက်ခြံ နှစ်မျိုးလုံးကို မှန်ကန်စနစ်တကျ ချဉ်းကပ်ပေးပြီး ကိုယ်သိကိုယ်စောင့် ပြုစုပေးလို့ရပါတယ်။ ဒီအောက်မှာ အကြံပေးချက် အချို့ ရှိပါတယ်-

သင့်အစားအစာ ပုံစံကို ပြောင်းလဲပါ

အသားအရေနှင့် ကျစ်လစ်အူလေး ဘက်တီးရီးယား သန်းခြောက်ကျော်မြှုတ်တက်မှု (SIBO) ကို တိုက်ရိုက် ဖြစ်စေနိုင်တာက သကြားနဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်များတဲ့ အစားအစာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သကြား၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေ၊ ဖြူသန့်ထားတဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကို ရှောင်ရှားပေးရင် SIBO ဖြစ်ပေါ်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။ အသီးအနှံတွေ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ အစေ့အနှံ အစုံအလင်လို အ fibra များတဲ့ အစားအစာတွေကို ပိုမို စားသုံးပေးရင်လည်း လိမ်လည်စနစ်ကို ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။

Probiotic တွေ သောက်သုံးပါ

Probiotics တွေက ဝမ်းအူထဲ ဘက်တီးရီးယား မညီမညာ သွားတာကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ Lactobacillus နဲ့ Bifidobacterium လို ကောင်းမွန်တဲ့ ဘက်တီးရီးယား အမျိုးအစားတွေ ပါဝင်တဲ့ probiotic supplement တစ်မျိုးကို ရှာလိုက်ပါ။

ရိုးရာအပင်ဆေးဝါးတွေကို စဉ်းစားပါ

အိုရီဂနို၊ ဘာဘ်ရရီန၊ နီမ် (Neem) လို ရိုးရာအပင်တွေမှာ ကျစ်လစ်အူလေးထဲ ဘက်တီးရီးယား သတ်ခတ်နိုင်စေတဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်တီးရီးယား သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလို့ SIBO ကို ကူညီကုသနိုင်ဖို့ သုတေသန လုပ်ထားကြပါတယ်။ အစိတ်အပိုင်း အသစ်သောက်သုံးမယ့် အားဆေး၊ အချဉ် အားဆေး စတဲ့ အပိုဆောင်းဆေးဝါး စတင်သောက်သုံးမယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ အရင် တိုင်ပင်မှာ သင့်တော်ပါတယ်။

စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ချပါ

စိတ်ဖိစီးမှုက microbiota-host interaction (SIBO) လမ်းကြောင်းကို ပျက်ကွက်စေနိုင်ပါတယ်။ မေဍိတ်တိတ်ရှင်လုပ်ခြင်း၊ ယောဂ ပြုလုပ်ခြင်းနဲ့ နက်ရှိုင်းစွာ အသက်ရှူသွေးဝင်ခိုင်း၊ သွေးထုတ် လို စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ချရေး နည်းလမ်းတွေက SIBO ကို ရှောင်ရှားဖို့နဲ့ သင့်အရေပြားကို ပြုစုဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။

SIBO နဲ့ ဝက်ခြံကို တိုက်ဖျက်ရမယ့် သဘာဝကုထုံးတွေ

စိတ်မပူပါနဲ့၊ SIBO နဲ့ ဝက်ခြံ နှစ်မျိုးလုံးကို သဘာဝအခြေပြု နည်းလမ်းအသီးသီးနဲ့ ကုသပေးလို့ရပါတယ်။

SIBO အတွက် အထိရောက်ဆုံး သဘာဝကုထုံးတွေထဲက တစ်ခုက Low FODMAP diet ဖြစ်ပါတယ်။ ကျစ်လစ်အူလေးထဲမှာ ကောင်းစွာ မဖွမ်းဖြာနိုင်တဲ့ ရှည်တိုကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် (FODMAPs) တွေက ဝမ်းအူထဲ ဘက်တီးရီးယား သန်းခြောက်ကျော်မြှုတ်တက်မှု ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ Low FODMAP diet ကတော့ အချိန်ကာလ တစ်ခုကြာအတွင်း FODMAP မြင့်တဲ့ အစားအစာအချို့ကို တစ်ဖြည်းဖြည်း ရှောင်ရှားထားရတာဖြစ်ပြီး ဝမ်းအူထဲ ဘက်တီးရီးယားတွေကို အစာနည်းအောင် သတ်ဖြတ်လိုက်ရသလို ဖြစ်စေပါတယ်။

အိုရီဂနိုဆီ၊ ဘာဘ်ရရီန၊ ကြက်သွန်မြိတ်နဲ့ ကြက်သွန်ဖြူ လို ရိုးရာအပင်ဆေး အာနိသင်ဆေးတွေကလည်း SIBO ကို သဘာဝနည်းလမ်းနဲ့ ကုသရာမှာ အထောက်အကူရှိတတ်ပါတယ်။ ဒီအပင်တွေမှာ ဆန့်ကျင် ဘက်တီးရီးယား သက်ရောက်မှု ရှိလို့ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဝမ်းအူ ဘက်တီးရီးယားတွေကို တိုက်ဖျက်ဖို့ သုံးနိုင်ပါတယ်။

ဝက်ခြံအတွက် သဘာဝကုထုံးတွေမှာတော့ လက်မောင်းပင်ဆီ (tea tree oil)، အယ်လိုဝဲရာ (aloe vera) နဲ့ ပျားရည်တို့ ပါဝင်ပါတယ်။ လက်မောင်းပင်ဆီမှာ ဆန့်ကျင် ဘက်တီးရီးယား သက်ရောက်မှု ရှိလို့ ဝက်ခြံဖြစ်စေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖျက်ဆီးကာ ခံနိုင်ရည်ရှိပါတယ်။ အယ်လိုဝဲရာမှာ ရောင်ရမ်းခြင်းကျဆင်းစေတဲ့ သက်ရောက်မှု ရှိလို့ အရေပြားရောင်ရမ်းတာကို သက်သာစေပါတယ်။ ပျားရည်မှာလည်း ဆန့်ကျင် ဘက်တီးရီးယား သက်ရောက်မှုနဲ့ ပိုက်ပိတ်မှု မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလို့ အလှအပ ဆိုင်ရာမှာ အသုံးဝင်တတ်ပါတယ်။

SIBO နဲ့ ဝက်ခြံကို ကုသတဲ့ အခါ ရှောင်ရမယ့် အစားအစာတွေ

SIBO နဲ့ ဝက်ခြံကို ကုသစဉ် အခြေအနေ ပိုဆိုးစေနိုင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ရှားပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

SIBO ကို ကုသရာမှာ FODMAP မြင့်တဲ့ ကြက်သွန်၊ ကြက်သွန်မြိတ်နဲ့ ကိုယ်စားလှယ်မှု မရှိတဲ့ ဂျုံ တို့လို အစားအစာတွေကို ရှောင်ရမယ်။ ဒီအစားအစာတွေက ဝမ်းအူထဲ ဘက်တီးရီးယားတွေကို အစာဖြည့်ပေးပြီး သန်းခြောက်ကျော် မြှုတ်တက်လို့ ပိုအများကြီး ဖြစ်လာစေတတ်ပါတယ်။

ဝက်ခြံကို ကုသဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့အခါ သကြားနဲ့ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေကိုလည်း လျှော့ချသို့မဟုတ် ဖြတ်ထုတ်ပေးရပါမယ်။ သကြားစားမှု များလာရင် အရေပြားလည်ပင်းအူထဲ က ဆီချွန် (sebum) ထုတ်လုပ်မှု တိုးလာပြီး ဝက်ခြံ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပါတယ်။ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အစားအစာကလည်း ကိုယ်လုံးရောဂါရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်စေပြီး ဒါကြောင့် ဝက်ခြံနဲ့ ဆက်နွယ်နိုင်ပါတယ်။

ဝက်ခြံ ပိုမိုသန့်စင်ချင်ရင် နို့မျိုးနဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေကိုလည်း ရှောင်ရှားပေးသင့်ပါတယ်။ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေထဲရှိ ဟော်မုန်းတွေက ကိုယ်ခန္ဓာ ဟော်မုန်းညှိနှိုင်းမှုကို လှုံ့ဆော်လွဲချော်စေပြီး ဝက်ခြံ ပိုမိုဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့မေးခွန်းများ (FAQs)

1. Leaky gut ကိုယ်လက်ဖောက်ဝင် အူရှုပ်ခြင်းက ဝက်ခြံ ဖြစ်စေနိုင်လား?

Leaky gut လို့ခေါ်တဲ့ အူဖောက်ဝင်လွတ် အခြေအနေမှာ သက်ရောက်နေတဲ့ အန္တရာယ်ရှိ သတ္တုအင်္ဂါနဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေဟာ အူနံရံကနေ သွေးကြောထဲကို ဖောက်ဝင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကြောင့် ရောင်ရမ်းမှု ပိုများလာနိုင်ပြီး ဝက်ခြံကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ သွေးကြောထဲကို ဖောက်ဝင်เข้လာတဲ့ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေကြောင့် အသည်းအာဂုံအလုပ် အလွန်အကျွံလုပ်ရပြီး အရေပြားပြဿနာတွေ ပိုဆိုးစေတတ်ပါတယ်။

2. ဝက်ခြံက ဝမ်းအူ ကျန်းမာရေး မကောင်းလက္ခဏာလား?

ဝမ်းအူနဲ့ အရေပြားဟာ အလွန်နီးစပ်စွာ ဆက်နွယ်နေတဲ့အတွက် ဝက်ခြံကို ဝမ်းအူဆိုင်ရာ မအေးမသာဖြစ်နေပြန်တဲ့ လက္ခဏာတစ်ခု အနေနဲ့ မြင်ရနိုင်ပါတယ်။ SIBO ကြောင့် ရောင်ရမ်းမှုနဲ့ ဟော်မုန်း မညီမညာမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အရေပြားဆီချွန် (sebum) ထုတ်လုပ်မှု တိုးလာရင် ဝက်ခြံ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ဝမ်းအူ ဘက်တီးရီးယားတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေကလည်း ကိုယ်လုံးရောဂါရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်စေပြီး အရေပြားပေါ်မှာ ဆိုးကျိုးတွေ သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

3. IBS (Irritable Bowel Syndrome) က ဝက်ခြံ ဖြစ်စေနိုင်လား?

Irritable Bowel Syndrome (IBS) လို့ခေါ်တဲ့ သုတ်လက်အူရှည် ဆဲနာရောဂါက ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း၊ ဝမ်းအူကြွ၊ ဝမ်းလျှောသွားခြင်း၊ ဝမ်းအူ အလျင်အမြန် ပြောင်းလဲခြင်း လို လက္ခဏာတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ IBS ကို ဝက်ခြံရဲ့ တိုက်ရိုက်အကြောင်းရင်း လို့ မပြောနိုင်ပေမဲ့ IBS ကြောင့် ပိုများလာတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ ကိုယ်လုံးရောဂါရောင်ရမ်းမှုတွေက အရေပြားပြဿနာတွေ ပိုနိုင်စေတဲ့ အခန်းကဏ္ဍ တစ်ခု အနေနဲ့ ပါဝင်နေတတ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

နိဂုံးချုပ်ရရင် ကျွန်တော်တို့ ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေက ဝက်ခြံ ဖြစ်မဖြစ်ကို အလွန်အရေးကြီး သက်ရောက်ပါတယ်။ ကျစ်လစ်အူလေးထဲ ဘက်တီးရီးယား အလွန်အကျွံများလာခြင်း (SIBO) က ဝက်ခြံ အပါအဝင် အရေပြားရောဂါ အမျိုးမျိုးနဲ့ ဆက်နွယ်နေပါတယ်။ အစားအစာ ပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ သဘာဝအစာအုပ်ဆိုင်ရာ အားဆေးတွေ သုံးစွဲပြီး SIBO ကို ကုသပေးနိုင်ရင် ဝက်ခြံ လက္ခဏာတွေ လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။ ဝက်ခြံဖြစ်နေသူတိုင်း အဖျားနဲ့ တပြိုင်နက် ဝမ်းအူ မိုက်ခရိုဘိုင်အမ် အခြေအနေကို စူးစမ်းကြည့်ဖို့ ရန်လိုပါတယ်။ အလင်းရောင်ဖုံလှုပ်တဲ့ အရေပြား တစ်ချို့က ဝမ်းအူထဲကနေ တည်ဆောက်ရတာမို့ ကိုယ်လုံးကျန်းမာရေးအတွက် ဝမ်းအူကို တတ်နိုင်သမျှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပေးရပါမယ်။

ကိုးကားချက်များ

1. Chilicka, K., Dzieńdziora-Urbińska, I., Szyguła, R., Asanova, B., & Nowicka, D. (2022). Microbiome and Probiotics in Acne Vulgaris—A Narrative Review. Life, 12(3), 422. https://doi.org/10.3390/life12030422 ‌https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8953587/
2. Inflammatory Acne: Symptoms, Types, Causes, Treatment. (n.d.). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22765-inflammatory-acne ‌
3. Cleveland Clinic. (2021, October 24). Androgens: Function, Measurement and Related Disorders. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/22002-androgens ‌
4. Thompson, K., Rainer, B. M., Antonescu, C., Florea, L., Mongodin, E. F., Kang, S., & Chien, A. L. (2020). Minocycline and Its Impact on Microbial Dysbiosis in the Skin and Gastrointestinal Tract of Acne Patients. 32(1), 21–30. https://doi.org/10.5021/ad.2020.32.1.21 ‌https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7992645/
5. Magge, S., & Lembo, A. (2012). Low-FODMAP Diet for Treatment of Irritable Bowel Syndrome. Gastroenterology & Hepatology, 8(11), 739–745. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3966170/ ‌https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3966170/

သတိပေးချက်

ဒီဘလော့ဂ်ထဲက အကြောင်းအရာ အားလုံးအပါအဝင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထင်မြင်ချက်တွေ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက် အကုန်လုံးဟာ သတင်းအချက်အလက်ပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာ သာဖြစ်ပြီး အခြား မည်သည့် ရည်ရွယ်ချက်မျိုး စာတမ်းများ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီဘလော့ဂ်ထဲက အချက်အလက်/အဆိုအကောက် တစ်ခုမျိုးမှ မည်သည့်ရောဂါမျိုးကိုမဆို ခွဲသုံးစမ်းသပ်၊ ကုသ၊ ကုသပြင်ဆင်သက်သက် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးရုံဆရာဝန်က ပေးနိုင်မယ့် ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပေးချက်အစား ထိုအချက်အလက်တွေကို သုံးစွဲမိရာ မဖြစ်အောင် သတိပြုရပါမယ်။ Nano Singapore Shop ရှိ ကျွန်ုပ်တို့ အနေနဲ့ သင့်ကျန်းမာရေးအခြေအနေ သို့မဟုတ် သီးခြား ဆေးညွှန်းရောဂါ အခြေအနေ တစ်ခုခုနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အစားအစာပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေး ပြောင်းလဲမှု လုပ်မယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဖို့ အားပေးလိုပါသည်။